abc of spirituality ૩


Now, here is the real trouble. The heart receives messages from the soul but it has no mechanism to get it executed in the individual life. Individual human life is administrated through mind and ego. Because of this, the heart experiences romance and then either get settled or feels melancholy or frustration due to feelings of being ignored.

Taking clue from the experiences and inspiration felt at heart, it is for the mind to put the same in the form of logical thoughts. The ability of Mind is always dependent upon input provided by the sense organs and its manipulation. The whole scope of mind is therefore frequency constrained perception. Further, it has its own attitude formed upon previous experiences. As such, the mind always fails to interpret feelings of heart in true sense. The spectrum of experience and perception are quite different.

The mind has all worldly smartness and selfish attitude inculcated within its constitution. As such, it presents the feelings of the heart to Ego in such a way that Ego gets agitated. Ego experiences insecurity and inferiority as it is exposed to the higher virtues e.g., Love, Sacrifice etc. It simply gets scared at the idea of accepting those virtues and apprehend that accepting such qualities would foil all its efforts and strategies built upon self oriented philosophy.

Sometimes, the mind has inherited broad and noble attitude from the previous experiences and can accept the inspiration felt in the heart. However, its own nature is such that it would fabricate the perception in logical way and would present pros and cones – positive and negative arguments at the same time. This creates ups and downs and the person would experience joy for some time and get frustrated later. This conflict between the heart and the mind creates the pain of confusion.

The heart rejoices whenever life passes through such happenings where it is exposed with development of higher virtues or relationship demanding settlement of some Karmic dues. However, when the mind and ego cannot execute it in true sense, the paradox of despair is generated. The Heart feels tremendous pain and expresses it only in the form of tears. Thus, the pain and tears are nothing but the lessons of wisdom generated from the inner churning. This is the reason, one experiences a feeling of relief after shedding tears.

The pain, that we experience, is eventually an inevitable part of the process of evolution and learning the lessons. Our psyche will miss the impact necessary for development of a particular emotional quality if we don’t experience the pain. The experience of pain itself is an indication that we are undergoing the process of learning some very vital lesson and that some deep rooted Karmic dues are being settled.

The persons who operate through mind; whose mind is dominant over the heart, find it very tough to accept the feelings of the heart. They strive to reject what they might have accepted in the state of overwhelmed condition.. The mind shows its skills here, by presenting several excuses to nurture the ego.


વિષાદ-પીડા 

આ વિરોધાભાસ ને કારણે દિલ અને દિમાગ વચ્ચે વિષાદ પેદા થાય છે. 

જીવન ની ગાડી જ્યારે પણ મહત્વના ગુણ કેળવાય અને પૂર્વના ઋણાનુબંધ નું આદાન પ્રદાન થઈ શકે તેવા સ્ટેશન પર આવે છે ત્યારે દિલ જેને આત્મા માંથી પ્રેરણા રૂપે સૂચના મળે છે, ખુશખુશ થઈ જાય છે.. પણ જેની પાસે execution power છે તે મન અને ઈગો તેમાં સહકાર ના આપી શકે ત્યારે વિષાદ થાય છે.. અને પછી અંતરમાં આ વિષાદ દૂર કરવાની કવાયત થાય છે .. બેચેની અનુભવાય છે .. જે હ્રદય આત્મિક સાથી પાસે થી પ્રેમ નાં આદાન પ્રદાન નો અવસર જોઈ રોમાંચિત થઈ ગયું હોય તે રડે છે .. અને અશ્રુ એ બીજું કાંઇ નથી પણ મન અને દિલ ની કશમ-કશ માંથી સાર રૂપે જે સત્વ નીકળે તે છે. તેથી જ અશ્રુ વહ્યા પછી બેચેની ની વ્યથા-પીડા ઓછી થઈ હોય તેવું લાગે છે.

આ પીડા પણ છેવટે તો lessons શીખવાની પ્રક્રિયાનો એક અનિવાર્ય ભાગ જ હોય છે.. પીડા થાય નહીં તો ચેતના ઉપર જે તે ગુણ ની અસર પેદા થઈ શકે નહીં.. પીડા નો અનુભવ થાય તેનો મતલબ તો એજ છે કે આપણે કોઈ મહત્વનો પદાર્થ-પાઠ લેવાની ને જન્મો જનમ ના સાથી સાથેના ઋણાનુબંધ ના વ્યવહાર ફેંડવાની પ્રક્રિયા માંથી પસાર થઈ રહ્યા છીએ .. 

જેમનું મન વધુ મજબૂત હોય તેને હ્રદય ની વાત માનવામાં વધુ મુશ્કેલી પડે છે .. ને ભાવાતીત થઈને જો તેમણે પ્રેમ નો સ્વીકાર કર્યો હોય તો તેમાથી છૂટી જવા જલ્દી જલ્દી બહાના શોધવા માંડે છે. 

ઈગો :

દિલ અને મન ની લાગણી ને દલીલો ને સાંભળી શું આચરણમાં મૂકવું તે કામ આપણો Ego કરે છે. આ Ego પાસે પોતાના બાબતની મિથ્યા false image હોય છે.. તેની ઉપર વ્યવહારુ ને સામાજિક માન્યતાઓ ની મોટી અસર હોય છે અને તે પોતાનું અભિમાન સાચવવા હંમેશ પ્રયત્નશીલ રહે છે. તેને પ્રેમ, સહાનુભૂતિ, ધૈર્ય, સમતા, શ્રદ્ધા જેવા ઉચ્ચ ગુણ સાથે માત્ર દેખાવ પૂરતો જ સંબંધ રાખવાનું પોસાય છે. આ બધા ગુણ સામે તે લઘુતા ગ્રંથિ થી પીડાય છે અને તેથી તેને 'વિવેક ' નું રૂપાળું નામ આપી અવગણવા નો નિર્ણય લેવાનું તેને ઉચિત લાગે છે.. 

આત્મિક વિકાસની કઈ કક્ષાએ આપણે અવતરિત થયા છીએ તેની ઉપર આપણા વ્યવહાર અને પીડા ના અનુભવ નો આધાર રહછે. વળી free-will ની દખલ-અંદાજી નો ખતરો તો ખરો જ. .. 

કયા કયા ગુણ અવગુણ ઉપર તમારે હજી મથવાનું બાકી હોય તેની ઉપર પણ પીડા નો આધાર રહે છે.. 

કેવા કેવા ઋણાનુબંધ ને કર્મ નાં ફળ હજી બાકી છે તેની ઉપર બધો આધાર રહે છે.
તો આપણી જીવન સફર ને સાર્થક બનાવવા આપણે શું કરવું ? 

જીવનમાં બીજા કયા ઇદ્રીયાતીત કારણો છે જે આપણને લક્ષ્ય તરફની ગતિ અને દિશા નં ભાન ભુલાવી દે છે ?
આ જગતની કઈ મૂળભૂત લાક્ષણીકતાઓ છે જે ને સમજીએ નહિ તો સફરનો આનંદ નંદવાઈ જાય તેમ છે ?
આવા બધા પ્રશ્નો નો જવાબ શોધવાની ગડમથલ એટલે જ આધ્યાત્મિક સંશોધન અને તે માટે ની વિવિધ પ્રક્રિયાઓ નં પ્રયોજન એટલે જ આધ્યાત્મિક અનુષ્ઠાન.

આ બધી બાબતો વિષે આપણે સરળ ભાષામાં - રોજ બરોજના જીવનના દાખલાઓથી શીખવા પ્રયાસ કરીશું.



prefaceજગત ના ગુણધર્મો 


Comments